Prezident Vladimir Putin Rusiya neftinə “qiymət tavanı”nın tətbiqinə cavab tədbirləri haqqında fərman imzalayıb.

Marja.az Kremlin saytındakı sənədin mətninə istinadən xəbər verir ki, neft embarqosuna qoşulmuş bütün ölkələrə (Fərmanda ABŞ ayrıca qeyd olunub) Rusiya neftinin tədarükü dayandırılacaq.

Fərman 2023-cü il fevralın 1-dən qüvvəyə minir və 2023-cü il iyulun 1-dək qüvvədə olacaq. Bu dövrlərdə, tədarük müqavilələri birbaşa və ya dolayısı ilə “qiymət tavanı” mexanizmindən istifadəni əks etdirərsə, Rusiya Federasiyasından fiziki və hüquqi şəxslərə neftin dəniz və digər yollarla tədarükü qadağandır. İstisnalar ola bilər, ancaq Rusiya prezidentinin xüsusi qərarı əsasında.

Rusiya neft məhsullarının tədarükünə isə qadağa isə “Rusiya Federasiyası hökuməti tərəfindən müəyyən edilən tarixdən, lakin həmin tarixdən gec olmayaraq tətbiq ediləcək.

Fərmanın qəbulundan dərhal sonra birjalarda Brent və WTI markalarının qiymətləri artmağa başlayıb. Londonun ICE Futures birjasında Brent markalı neftin fevral fyuçerslərinin dəyəri 1,86% bahalaşaraq 85,48 dollar/barelə çatıb.

Qeyd edək ki, G7 ölkələri, Avstraliya və Avropa İttifaqı dekabrın 5-də Rusiyadan neft tədarükünün maksimal qiymətini məhdudlaşdırmaq üçün rejim tətbiq ediblər. Maksimal qiymət bir barel üçün 60 dollardır.

Dekabrın 5-də Rusiya neftinin Avropa İttifaqına (Aİ) dəniz yolu ilə nəqlinə embarqo qüvvəyə minib. Həmçinin Aİ ölkələri dəniz yolu ilə daşınan Rusiya neftinin bir barelinin 60 dollar səviyyəsində tənzimlənən "qiymət tavanı" barədə razılığa gəliblər. Analoji qərar G7 ölkələri və Avstraliya tərəfindən də qəbul edilib. Qərb ölkələri öz şirkətlərinə razılaşdırılmış səviyyədən (60 dollar) yüksək qiymətlərə Rusiyadan neft daşıyan tankerlərə nəqliyyat, maliyyə və sığorta xidmətləri göstərməsinə qadağa qoyub. 

Rusiya Baş nazirinin müavini Aleksandr Novak dekabrın 23-də verdiyi açıqlamada "tavan qiymət" tətbiqində iştirak edənlərə neft və neft məhsullarını satmayacaqlarını, lazım gələrsə, neft hasilatını 5-7 faiz azalda biləcəklərini söyləmişdi.

RUSİYA NEFTİNİN İXRACI

Rusiya Federasiyası Federal Gömrük Xidmətinin məlumatına görə, 2021-ci ildə Rusiya ümumilikdə 110,1 milyard dollar dəyərində 229,9 milyon ton xam neft ixrac edib.Müqayisə üçün qeyd edək ki, 2020-ci ildə Rusiyadan xaricə 72,4 milyard dollar dəyərində (34% az) 238,6 milyon ton neft (3,7% daha çox), neft göndərilmişdir. 2021-ci ildə 36, 2020-ci ildə isə 39 ölkəyə neft tədarük edilib.

2017-ci ildən bəri Çin Rusiya neftinin ən böyük alıcısıdır. 2021-ci ildə bu ölkə Rusiyadan bu resursun 34,9 milyard dollar dəyərində 70,1 milyon tonunu (ümumi Rusiya ixracının 30,6%-i)  alıb.Alqı-satqı həcminə görə ikinci yerdə Hollandiya (17,3 milyard dollara 37,4 milyon ton), üçüncü yerdə Almaniyadır (9,3 milyard dollara 19,2 milyon ton). Həmçinin 2021-ci ildə Rusiya neftinin ilk onluğuna Belarus (14,9 milyon ton; 6,4 milyard dollar), Koreya Respublikası (13,5 milyon ton; 6,4 milyard dollar), Polşa (11,2 milyon ton; 5,4 milyard dollar), İtaliya (8,9 milyon ton; 4,2 milyard dollar), ABŞ (7,4 milyon ton; 3,7 milyard dollar), Finlandiya (6,3 milyon ton; 3 milyard dollar) və Slovakiya (5,3 milyon ton; 2,5 milyard dollar) daxildir.